Logopedyczne zajęcia

neurologopeda Agnieszka Sułek

kontakt: a.sulek@zsp3.gliwice.pl

WRZESIEŃ – PAŹDZIERNIK U LOGOPEDY:

  • we wrześniu przeprowadzane są przesiewowe badania mowy u dzieci przedszkolnych (z wyłączeniem maluszków ze względu na trwający okres adaptacji). Trwają one do października; 
  • dzieci najmłodsze (trzylatki) przez cały rok szkolny objęte są opieką logopedyczną w formie działań profilaktycznych zapobiegających powstawaniu zaburzeń komunikacji językowej;
  • na podstawie badań przesiewowych dzieci potrzebujące wsparcia logopedy kwalifikowane są do grupowych zajęć logopedycznych w zależności od ich indywidualnych potrzeb, pracują w 3-4 osobowych zespołach;
  • rodzice otrzymują  pisemną informację o kwalifikacji dziecka na zajęcia (w wielu przypadkach jest to kontynuacja zeszłorocznej terapii) – przekazywana jest ona przez wychowawcę grupy; 
  • zajęcia logopedyczne rozpoczynają się w I połowie października, zajęcia rewalidacyjne dla dzieci z orzeczeniem – we wrześniu;
  • zainteresowanych rodziców zapraszam na konsultacje celem omówienia wyników badań przesiewowych, konsultacji, instruktażu ćwiczeń, postępów, kierunków terapii, itp. 

Godzina dostępności: wtorek 13.00-14.00 w budynku PM20 (po wcześniejszej informacji);

PRAWIDŁOWY ROZWÓJ MOWY

WIEK DZIECKATAK POWINNO BYĆZWRÓĆ UWAGĘ!
0 – 1 MIESIĄCDziecko w tym wieku posługuje się krzykiem i płaczem. Nie rozumie mowy, ale reaguje na różne dźwięki i dotyk (np. przytulenie, głaskanie).
2 – 4 MIESIĄCGłużenie (gruchanie) – wrodzony odruch nieświadomy, którego celem jest usprawnianie narządów artykulacyjnych. Niemowlak „śpiewa” guu, agu, aku, ghy. W rozwoju ruchowym unoszenie główki. Reaguje na dźwięki, głośno się śmieje.Dźwięki wydawane przez niemowlaki dzieci brzmią na całym świecie podobnie. Nie ma też szczególnej różnicy w głużeniu dzieci słyszących i niesłyszących.
4 – 6 MIESIĄCGaworzenie – czyli pierwsze zabawy głosem – dziecko zaczyna prowadzić „rozmowę” z dorosłym opiekunem posługując się prostymi sylabami.Gaworzenie będzie bardziej intensywne, jeżeli dorośli zwrócą na nie uwagę i będą naśladowali swoje dzieci – w ten sposób zachęcą je do mówienia. 
6 – 7 MIESIĄCGaworzenie samonaśladowcze – dziecko wielokrotnie powtarza identyczne sylaby (np. babababa, mamamama, dadadada). Próbuje rozkazywać i pytać np. „tot” – co to jest? W chwilach zadowolenia gaworzy.Dzieci niesłyszące nie gaworzą w sposób samonaśladowczy. Jeśli niesłyszące niemowlę obserwowało w swoim otoczeniu język migowy zaczyna „gaworzyć” palcami. Ok. 7 miesiąca życia pojawiają się pierwsze prototypy wyrazowe, czyli wypowiedzi po raz pierwszy przypominające wyrazy np. „baja – bajka”.
9-10 MIESIĄCEcholalia (zmienne gaworzenie) – dziecko próbuje naśladować mowę dorosłych, jego wypowiedzi składają się z wielokrotnie powtórzonych różnych sylab. Rozumienie kilkunastu słów – m.in. imion, nazw zabawek oraz zakazu „nie”Gaworzenie coraz bardziej upodabnia się w brzmieniu do danego języka.
11-12 MIESIĄCWypowiedzi „przypominające” brzmieniem wyrazy danego języka.Roczne dzieci wymawiają przeciętnie ok. 6 słów, ale są i takie, które nie potrafią wymówić jeszcze żadnego i takie, które wymawiają ok 50 wyrazów.
12-18 MIESIĄCJeden wyraz zastępuje zdanie, a właściwie kilka różnych zdań np. ”da” jako „daj misia”, „połóż tutaj”Pierwszy wyraz, który coś znaczy powinien pojawić się między 8 a (najpóźniej) 18 miesiącem życia.
18-23 MIESIACPoczątek wypowiedzi dwuwyrazowych. Dziecko używa przede wszystkim rzeczowników, czyli nazw.20 miesięczne dziecko wymawia śrdnio ok 170 wyrazów.
2 LATADziecko zadaje coraz więcej pytań, używa również przeczeń. Pojawia się rozróżnianie „ja”-„ty”.W mowie przeważają zdania pojedyncze.
3 LATAPoprawna wymowa: Samogłosek ustnych [a,e,i,o,u,y] Spółgłosek nosowych: [m,n,ń] Półspółgłosek: [j,ł] Spółgłosek [h,f,w,t,d,p,b]Trzylatek może jeszcze wymawiać spółgłoski dźwięczne z niepełną dźwięcznością a nawet jako bezdźwięczne np. „woda” – „foda”.  Trzylatek rozwija swoją mowę – coraz częściej posługuje się zdaniami złożonymi.
4 LATAPoprawna artykulacja spółgłosek [k,g,ś,ź,ć,dź]. Dziecko może jeszcze zamieniać [ś,ź,ć,dź] na [s,z,c,dz].4 latek nie powinien zamieniać [t,d] na [k,g] i odwrotnie.Może natomiast zamieniać [sz,rz,cz,dż] oraz [s,z,c,dz] na [ś,ź,ć,dź]. Przed ukończeniem 3 lat i 8 miesięcy wiele dzieci zamiana [r] na [j].
5 LATPoprawna wymowa [sz,rz,cz,dż] lub zastępowanie ich [s,z,c,dź]. Poprawna wymowa [r] lub zastępowanie jej [l],Dziecko w wieku 5 lat ma prawo tworzyć „własne” wyrazy. Niewielka część dzieci 5-letnich poprawnie wymawia [r].
6 LATPoprawna wymowa [sz,rz,cz,dż] oraz [r] – może zdarzać się jeszcze zamiana głosek, ale coraz rzadziej.Większość dzieci poprawnie wymawia głoskę [r] zanim ukończy 6 rok życia.Duża część dzieci spółgłoski dźwięczne wypowiada jako częściowo dźwięczne.
7 LATPrawidłowa wymowa wszystkich spółgłosek i samogłosek języka polskiego.Do około 10 roku życia mowa dziecka będzie nabierała cech „mowy dojrzałej”

NAJCZĘŚCIEJ SPOTYKANE WADY WYMOWY I ZABURZENIA MOWY W WIEKU PRZEDSZKOLNYM:

SEPLENIENIE MIĘDZYZĘBOWE

Podczas realizacji głosek [s,z,c,dz] lub [sz,rz,cz,dż] lub [ś,ź,ć,dź] lub [t,d,n] język jest wsuwany między zęby.

SEPLENIENIE BOCZNE

Podczas wymawiania głosek [s,z,c,dz] lub [sz,rz,cz,dż] lub [ś,ź,ć,dź] język jest ułożony niesymetrycznie i strumień powietrza uchodzi prawą bądź lewą stroną (bokiem).Powastaje nieprzyjemne charakterystyczne brzmienie („mowa Kaczora Donalda”)

SEPLENIENIE PROSTE (PARASYGMATYZM)

Powyżej 6 roku życia. Dotyczy głosek [s,z,c,dz] lub [sz,rz,cz,dż] lub [ś,ź,ć,dź]. Mogą one być zastępowane „czapka-capka-ćapka”.

KAPPACYZM / GAMMACYZM

Głoski [k] oraz [g] są zastępowane przez głoski [t] oraz [d] np. „kot- tot”, „gumka- dumta”

MOWA BEZDŹWIĘCZNA

Głoski dźwięczne są zastępowane przez ich bezdźwięczne odpowiedniki np.[b-p], [d-t], [ż-sz]. 

RERANIE, PARAROTACYZM

Głoska [r] jest zastępowana [l] lub [j]. Zdarzają się również nieprawidłowe realizacje głoski [r] np. [r] francuskie, [r] wargowe, [r] tylnojęzykowe;

NOSOWANIE

Nosowe brzmienie głosek ustnych (wrażenie kataru, zatkanego nosa) lub trudności w realizacji głosek nosowych, np. m(b), n(d), ą(oł), ę(eł)

OPÓŹNIONY ROZWÓJ MOWY

Niższa sprawność mówienia dotycząca zarówno mówienia jak i rozumienia mowy.

JĄKANIE

Częste powtórzenia, przedłużanie dźwięków, sylab, słów lub częste zawahania lub pauzy zakłócające płynną mowę.

RODZICU

  • Jeżeli zauważyłeś nieprawidłowości w mowie dziecka dotyczące zarówno mówienia jak i rozumienia mowy skontaktuj się z logopedą. 
  • Pamiętaj, że nauka mowy i wymowy nie może ograniczać się tylko do zajęć z logopedą. 
  • Praca z dzieckiem w formie zabawy musi być kontynuowana w ciągu całego dnia. 
  • Na sukces dziecka pracujesz TY i ONO.